Scope & Purpose
Deze onderhoudshandleiding behandelt de systematische inspectie van terugslagkleppen (DN15-DN300) in industriële toepassingen conform EN 12516 en ISO 5208. De procedure is van toepassing op scharnierterugslagkleppen, klapkleppen en wafelterugslagkleppen in vloeistof- en gassystemen tot 40 bar werkdruk.
Voer deze inspectie uit bij:
- Geplande onderhoudsstops (elke 6-12 maanden)
- Vermoeden van interne lekkage
- Waterhamerincidenten
- Na systeemdrukpieken boven nominale druk
- Wijziging procesparameters (temperatuur >10°C verschil)
Veiligheidsprocedures
WAARSCHUWING: Alleen uitvoeren na complete systeemdrukontlasting en lockout/tagout procedures volgens NEN-EN-IEC 60204-1.
VERPLICHTE PERSOONLIJKE BESCHERMINGSMIDDELEN:
- Veiligheidsbril EN 166
- Handschoenen EN 388 (chemisch bestendig indien toepasselijk)
- Veiligheidsschoenen S3
- Adembescherming bij blootstelling aan procesgassen
GEVAARLIJKE ENERGIE ISOLATIE:
- Sluit alle toevoerleidingen
- Ontlucht systeem volledig (0 bar manometerdruk)
- Elektrische isolatie van gemotoriseerde kleppen
- Bevestig energiebronnen met hang- en slotprocedure
Tools & Materialen Vereist
| Gereedschap/Materiaal | Specificatie | Aantal |
|---|---|---|
| Momentsleutel | 10-200 Nm, ±4% nauwkeurigheid | 1 |
| Voelermaten set | 0.05-1.00 mm, DIN 2275 | 1 |
| Schuifmaat | 150mm, 0.02mm resolutie | 1 |
| Endoscoop | Ø6mm, 1m lengte, LED verlichting | 1 |
| Oppervlakteruwheid meter | Ra 0.1-20 μm bereik | 1 |
| Penetrant testkit | EN ISO 3452-1 Type IIA | 1 set |
| Druktestapparatuur | 0-50 bar, kalibratie certificaat | 1 |
| Slijppasta | Korrelgrootte 400-600 mesh | 500g |
| Afdichtingsvet | NLGI 2, temperatuur -20°C tot +120°C | 1 tube |
Pre-Maintenance Inspectie Checklist
| Inspectie Item | Controle | Acceptatie/Afwijzing Criteria | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Systeemdruk | Manometer aflezen | 0 bar (volledig ontlast) | |
| Klepbehuizing extern | Visuele inspectie scheuren | Geen zichtbare scheuren/corrosie | |
| Flensbouten | Visuele controle | Alle bouten aanwezig, geen beschadiging | |
| Afdichtingen extern | Lekkage controle | Geen zichtbare lekkage sporen | |
| Identificatieplaatje | Leesbaarheid | Druk/temperatuurrating leesbaar | |
| Toegankelijkheid werkgebied | Bewegingsruimte check | Minimaal 1m werkruimte rondom |
Step-by-Step Procedure
Stap 1: Demontage Voorbereiding
- Markeer flenspositie met kraspen voor hercorrectie montage
- Fotografeer klepconfiguratie voor referentie
- Documenteer momentwaarden bestaande bout-moer verbindingen
- Meet flensafstand en noteer (referentie voor hermontage)
Veelgemaakte fout: Vergeten flensoriëntatie markering resulteert in verkeerde stromingsrichting.
Stap 2: Flensboutdemontage
- Draai flensbouten kruislings los in stappen van 90°
- Gebruik momentsleutel in omgekeerde volgorde van aanhaalmomenten
- Bewaar pakkingen voor conditiebeoordeling
- Controleer boutdraad op beschadiging of corrosie
Aanhaalmomenten per nominale diameter:
| DN | Buitdiameter (mm) | Aanhaalmoment (Nm) |
|---|---|---|
| DN15-DN25 | M12 | 50±5 |
| DN32-DN50 | M16 | 130±10 |
| DN65-DN100 | M20 | 250±15 |
| DN125-DN200 | M24 | 420±25 |
| DN250-DN300 | M27 | 650±40 |
Stap 3: Klepschijf Verschleijinspectie
- Verwijder klepschijf voorzichtig uit behuizing
- Reinig schijf volledig met ontstoppingsvloeistof
- Meet schijfdikte op 4 punten (0°, 90°, 180°, 270°)
- Controleer schijfvlakheid met voelermaat tegen referentievlak
- Inspecteer afdichtingsoppervlak met oppervlakteruwheid meter (Ra < 1.6 μm)
Acceptatiecriteria schijfconditie:
| Parameter | Meting | Acceptatielimiet | Actie bij overschrijding |
|---|---|---|---|
| Diktevariatie | Schuifmaat | < 0.5mm | Vervangen |
| Oppervlakteruwheid | Ra waarde | < 1.6 μm | Polijsten/vervangen |
| Vlakheid | Voelermaat | < 0.1mm over diameter | Vlakslijpen/vervangen |
| Randschade | Visueel | Geen uitsparing > 0.2mm | Herstellen/vervangen |
Veelgemaakte fout: Onvoldoende reiniging maskeert oppervlaktedefecten die tot lekkage leiden.
Stap 4: Scharnier Pin Conditie Verificatie
- Demonteer scharnierpin door circlips te verwijderen
- Meet pindiameter met schuifmaat op 3 posities
- Controleer pin rechtheid tegen V-blok (max 0.1mm uitloop)
- Inspecteer pinsoppervlak op pitvorming of groefvorming
- Meet lagerspeling in scharniergaten
Scharnier Pin Toleranties:
| Pin Diameter Nominaal | Slijtage Limiet | Lagerspeling Max | Oppervlakte Ra |
|---|---|---|---|
| 8mm | 7.9mm | 0.05mm | 0.8 μm |
| 12mm | 11.8mm | 0.08mm | 0.8 μm |
| 16mm | 15.7mm | 0.10mm | 1.0 μm |
| 20mm | 19.7mm | 0.12mm | 1.0 μm |
| 25mm | 24.6mm | 0.15mm | 1.2 μm |
- Test scharnierbeweging: 45° opening moet soepel verlopen zonder binding
- Controleer veerwerking (indien aanwezig): meet veerkracht bij 30° opening
Stap 5: Zitting Integriteit Verificatie
- Reinig zittingoppervlak grondig met acetonvrije reiniger
- Voer penetranttest uit conform EN ISO 3452-1:
- Breng penetrant aan en wacht 15 minuten indroogtijd
- Verwijder overtollig penetrant met cleaner
- Breng developer aan en wacht 10 minuten
- Inspecteer op indicaties van scheuren of porositeit
- Meet zittinghoek met hoekmeter (meestal 45° ±2°)
- Controleer zittingbreedte: minimaal 3mm contact oppervlak
Zitting Integriteit Criteria:
| Defect Type | Detectie Methode | Acceptatie Limiet | Herstel Optie |
|---|---|---|---|
| Oppervlaktescheur | Penetrant test | Geen indicaties | Polijsten < 0.5mm diepte |
| Erosieschade | Visuele inspectie | < 0.3mm diepte | Lassen + bewerken |
| Corrosiepitting | Endoscoop | < 0.1mm diameter | Polijsten |
| Zittinghoek afwijking | Hoekmeter | ±2° van nominaal | Herbewerken |
Stap 6: Druktest Uitvoering
- Monteer klep tijdelijk met testflenzen
- Sluit aan op druktest apparatuur
- Voer lagedruktest uit: 1.1x nominale druk gedurende 5 minuten
- Controleer op externe lekkage
- Verhoog naar 1.5x nominale druk voor sterkte test
- Houd druk 15 minuten aan, max drukval 2%
Veelgemaakte fout: Te snelle drukopbouw kan verborgen defecten maskeren.
Post-Maintenance Verificatie Checklist
| Test | Verwacht Resultaat | Werkelijk | Geslaagd/Gefaald |
|---|---|---|---|
| Visuele inspectie gemonteerd | Correcte oriëntatie, geen lekkage | ||
| Scharnierbeweging | Soepele beweging, geen binding | ||
| Aanhaalmoment bouten | Volgens specificatie tabel | ||
| Lagedruktest | 0% lekkage bij 1.1x nominaal | ||
| Werkdruktest | Normale functie bij bedrijfsdruk | ||
| Documentatie update | Onderhoudslogboek bijgewerkt |
Troubleshooting Guide
| Symptoom | Waarschijnlijke Oorzaak | Corrigerende Actie |
|---|---|---|
| Klep sluit niet volledig | Schijfvervormung of zittingschade | Schijf vervangen, zitting herbewerken |
| Waterhamer geluiden | Trage sluiting door scharnierslijtage | Scharnierpin en lagers vervangen |
| Externe lekkage | Beschadigde pakking of flensslijtage | Pakking vervangen, flens inspecteren |
| Hoge drukval over klep | Schijf sluit niet volledig open | Scharnierbeweging controleren, smeren |
| Trillingen in leiding | Schijf fladdert door slijtage | Complete klep overhaul |
| Interne lekkage | Slijtage zitting-schijf afdichting | Beide componenten polijsten/vervangen |
Recommended Maintenance Schedule
| Taak | Frequentie | Geschatte Duur | Vaardigheidsniveau |
|---|---|---|---|
| Visuele externe inspectie | Maandelijks | 15 minuten | Operator |
| Functietest (open/sluit) | Driemaandelijks | 30 minuten | Technicus |
| Complete demontage inspectie | Jaarlijks | 4-6 uur | Onderhoudsingenieur |
| Druktest verificatie | Jaarlijks | 2 uur | Technicus |
| Scharniersmering | Halfjaarlijks | 20 minuten | Technicus |
| Kalibratie meetapparatuur | Jaarlijks | Extern | Kalibratie lab |
Spare Parts Reference
| Onderdeel Beschrijving | Typische Specificatie | UNITEC Categorie |
|---|---|---|
| Terugslagklep schijf | RVS 316, diverse DN maten | Kleppen & Afsluiters |
| Scharnierpin set | RVS 420, geharde uitvoering | Kleppen & Afsluiters |
| Flenspakkingen | EPDM/Viton, PN10-PN40 | Afdichtingen |
| Bouten en moeren | RVS A4-80, DIN 931/934 | Bevestigingsmaterialen |
| Lagers en bushingen | Brons/PTFE composiet | Kleppen & Afsluiters |
| O-ringen diverse maten | NBR/EPDM, Shore 70±5 | Afdichtingen |
Voor specifieke onderdeelnummers en beschikbaarheid, raadpleeg de UNITEC-D e-catalog: https://www.unitecd.com/e-catalog/
References
- EN 12516 – Industrial valves – Shell design strength
- ISO 5208 – Industrial valves – Pressure testing of valves
- EN ISO 3452-1 – Non-destructive testing – Penetrant testing
- NEN-EN-IEC 60204-1 – Safety of machinery – Electrical equipment
- DIN 3230 – Non-return valves – Requirements and testing
- API 598 – Valve Inspection and Testing
