Inhoud
Veiligheid van technologische processen op industriële ondernemingen in Oekraïne vereist streng naleving van Europese en nationale normen. Mogelijke mislukking van noodzakelijke veiligheidsystemen kan catastrofale gevolgen hebben. De conceptie SIL (Safety Integrity Level) definieert de waarschijnlijkheid van mislukking van een veiligheidsysteem bij uitvoering van een bepaalde functie. Begrip van deze classificatie is kritisch belangrijk voor hoofdingenieurs, arbeidsinspecteurs en leiders van de hoofdmecaniciestaf.
Ontwerp en onderhoud van apparatuur volgens de normen DSTU EN 61508 en DSTU EN 62061 maakt het mogelijk om risico's op de productie te minimaliseren. Het gebruik van niet-gecertificeerde componenten in veiligheidscontouren is onaanvaardbaar. UNITEC-D GmbH levert op de Oekraïense markt alleen gecontroleerde apparatuur met een volledig documentatiepakket.
Toepassingsgebied
Vereisten betreffende het behoud van het SIL-niveau gelden voor de gehele industrie in Oekraine: van mijnbouw- en verrijkingsinstallaties tot voedingsbedrijven. Normen omvatten complex technisch uitgerust apparatuur met een verhoogd risico.
- Chemische en oliechemische industrie: reactoren, compressorenstations, hoofdstroomleidingen.
- Metallurgie: hoogovens, transportlijnen voor grondstoffen, hydraulische pressen.
- Energie: turbineinstallaties, brandstoftoevoersystemen, verdeeltransformatoren.
- Machinebouw: robotisatiecomplexen, geautomatiseerde productielijnen voor mechanische verwerking.
Apparatuur die onder druk werkt volgens de technische regelgeving voor apparatuur onder druk, en heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige heftige
Hoofdvorderingen van de standaarden SIL
De SIL-systeem omvat vier niveaus volgens internationale en nationale normen. Elke niveau correspondeert met een bereik van de waarschijnlijkheid van een gevaarlijke fout van het systeem per uur (PFDavg voor modi met lage intensiteit van aanvragen of PFH voor hoge intensiteit van aanvragen).
| SIL-niveau | PFH (gevaarlijke falen per uur) | PFDavg (voor laag rendement) | Risicogradatie |
|---|---|---|---|
| SIL 1 | $10^{-6}$ tot $10^{-5}$ | $0,01$ tot $0,1$ | Laag |
| SIL 2 | $10^{-7}$ tot $10^{-6}$ | $0,001$ tot $0,01$ | Gemiddeld |
| SIL 3 | $10^{-8}$ tot $10^{-7}$ | $0,0001$ tot $0,001$ | Hoog |
| SIL 4 | $10^{-9}$ tot $10^{-8}$ | $0,00001$ tot $0,0001$ | Kritisch (zelden toegepast in massaproductie) |
Standaard DSTU EN 61508 is basis voor alle elektrische, elektronische en programmeerbare elektronische veiligheidsystemen. Voor machinebouw is DSTU EN ISO 13849-1 van belang, die categorieën en niveaus van prestaties (PL van a tot e) gebruikt.
Invloed op MRO-operaties
Invoering van systemen met een SIL-rating verandert de aanpak van onderhoud, reparatie en exploitatie (MRO). Gewone vervanging van componenten bij uitvallen is hier niet aanvaardbaar. Er moeten strenge regelmatigheden worden nageleefd.
- Periodiciteit van controles: Testen van beschermende circuits moet worden uitgevoerd op intervallen die zijn bepaald door risicoberekening (meestal van 1 tot 12 maanden).
- Beheer MRO: Vervangende onderdelen op voorraad moeten SIL-certificaten hebben en opgeslagen worden met rekening houdend met de betrouwbaarheidstijd van elektronische componenten (MTBF).
- Documentatie: Elke ingreep in de veiligheidskring wordt vastgelegd in het technisch onderhoudslogboek met aanduiding van de instelparameters.
- Kwalificatie van personeel: Ingenieurs voor instelling van automatiseringssystemen moeten een gecertificeerde opleiding hebben (bijvoorbeeld TÜV Certified Functional Safety Engineer).
Vereisten voor componenten en onderdelen
Niet elke sensor of kluis kan worden gebruikt in een veiligheidskring. De fabrikant van het component is verplicht een certificaat van conformiteit SIL te leveren, uitgevaardigd door een geaccrediteerd orgaan (TÜV, EXIDA enzovoort). Dit geldt voor een breed spectrum van industriële besturingselementen en elektronica.
- Eindcontactoren en positie-sensoren: Moeten voorzien zijn van reservecontacten en zelfdiagnose.
- Sluitkraan met elektropneumatische positieversnellers: De reactietijd van de emergency shutdown (ESD) kluis moet overeenkomen met de berekende tussenstap tijd (bijvoorbeeld volledig sluiten binnen $t \le 2.0$ s).
- Frequentieomzetters: De veiligheidsfunctie STO (Safe Torque Off) volgens DSTU EN 61800-5-2 is verplicht voor aandrijfinstallaties van transportbanden en liften.
- Programmeerbare logische besturingseenheden (PLC): Uitsluitend gebruik van besturingseenheden met back-uparchitectuur 1002 of 2003.
Checklist met controle van conformiteit SIL
Praktisch instrument voor de veiligheidsingenieur en hoofdenergiekundige van een bedrijf voor het controleren van de toestand van het uitrusting:
- [ ] Beschikbaarheid van een actueel veiligheidspaspoort voor de technologische lijn.
- [ ] Beschikbaarheid van SIL-certificaten voor alle componenten van de beschermingskring (sensoren, logica, uitvoerapparatuur).
- [ ] Overeenstemming van de werkelijke reactietijd (response time) met de berekende waarde.
- [ ] Beschikbaarheid van de zelfdiagnosefunctie in sensoren en aandrijfunitairen.
- [ ] Het naleven van de functie-testinterval (Proof Test Interval).
- [ ] Aanwezigheid van vergrendelingen op de beschermende relais en parameters PLC.
- [ ] Het bijhouden van een elektronisch of papierend logboek voor het registreren van veiligheidsgebeurtenissen.
- [ ] Beschikbaarheid van gecertificeerde onderdelen op het spares depot.
- [ ] Afwezigheid van ongeoorloofde modificaties in de besturingsschema's.
- [ ] Beschikbaarheid van certificaten bij de ondergevoerde organisatie die onderhoud uitvoert van SIL-contouren.
- [ ] Controle van de isolatietoestand en kabellijnen van de veiligheidsstelsel.
- [ ] Beschikbaarheid van bedieningsinstructies in het Oekraïens.
- [ ] Controle van de werking van de noodstopknoppen (Emergency Stop).
- [ ] Beschikbaarheid van feedbackkanalen over de toestand van de uitvoermechanismen.
- [ ] Uitgevoerde opleidingen en beoordeling van personeel voor het bedienen van SIL-systemen.
Type fouten tijdens audit
Overheidsinstanties voor toezicht en onafhankelijke auditors registreren tijdens controles van industriële ondernemingen meestal de volgende afwijkingen:
- Gebruik van commerciële sensoren van algemeen industriële toepassing in plaats van apparatuur met een SIL-certificaat in kritische circuits.
- Afwezigheid van aantekeningen over regelmatig testen van veiligheidsfuncties gedurende de afgelopen 12 maanden.
- Montage van onderdelen van onbekend origine tijdens voorzieningsreparaties door het ontbreken van originele onderdelen op voorraad.
- Ignoreren van de levensduur van onderdelen (Mission Time), aangegeven in het fabrikantspaspoort (meestal 10–20 jaar).
- Afwezigheid van berekeningen PFDavg/PFH voor aangepaste besturingssystemen.
Aansprakelijkheid en boetes
Niet naleven van de wetgeving in de sector arbeidsbescherming en industriële veiligheid in Oekraïne leidt tot ernstige gevolgen voor het bedrijf en de ambtenaren.
Exploitatie van apparatuur met verhoogde gevaarlijkheid zonder gekeurde beschermingsystemen is een directe reden voor het stoppen van de productieproces door de inspectie van de State Labour Inspectorate op basis van de Code of Ukraine over administratieve overtredingen.
Bij een incident op het productieproces wordt het ontbreken van certificaten SIL voor beschermingscomponenten beschouwd als een zwaar schending van de veiligheidsregels. Dit leidt tot:
- Criminele aansprakelijkheid van de ondernemingsleiding en hoofdmechanicaar volgens art. 271 van het Onderdelenwet van Oekraine.
- Weigeringen van verzekeraars om een vergoeding te betalen door schending van exploitatievoorwaarden.
- Grote schade door stilstand van het bedrijf tijdens rechts- en technische expertise.
Conclusie
Kiezen van componenten met een geschikt SIL-niveau is niet alleen een formele eis van Europese normen, maar een garantie op ononderbroken en veilige bedrijfsvoering van een industriële onderneming. Het gebruik van gekeurde onderdelen verlaagt het risico op ongeplande stilleggingen en beschermt het personeel. UNITEC-D GmbH biedt een breed sortiment industriële componenten aan die voldoen aan strenge Europese normen en een volledig certificaat voor gebruik in Oekraïne. Bekijk het sortiment in UNITEC-D E-Catalog voor het kiezen van betrouwbare en gekeurde onderdelen.
Lijst normatieve verwijzingen
- DS TU EN 61508:2014 Functionele veiligheid van elektrische, elektronische en programmabele elektronische systemen die betrokken zijn bij veiligheid.
- DSТU EN ISO 13849-1:2016 Veiligheid van machines en mechanismen. Onderdelen van beveiligingsbesturingssystemen.
- DSТU EN 62061:2017 Veiligheid van machines. Functionele veiligheid van besturingssystemen die betrokken zijn bij veiligheid, elektrische, elektronische en programmeerbare elektronische.
- Technische regelgeving voor machineveiligheid, goedgekeurd door de Besluit van de Kabinet van de Oekraïne van 30 januari 2013 nr. 62.
- Directieve 2006/42/EC van het Europees Parlement en de Raad betreffende machines en mechanismen.